جایزه شیراز یک رویداد مهم در عرصه معماری ایران است که طراحان و دفاتر معماری را گرد هم میآورد تا پروژههای خود را به داوری بگذارند. این جایزه بخشی از فستیوال معماری شیراز بهشمار میآید و شامل نمایشگاه، مسابقه پروژههای ساختهشده و نشستهای تخصصی است. این رویداد بر معیارهای خاصی برای ارزیابی پروژهها تأکید دارد که فراتر از زیباییشناسی صرف، شامل نوآوری، اصالت و تعامل با بستر است. پروژهها در دستههای مختلفی مانند ساختمانهای ویلایی، آپارتمانی و بازسازی به رقابت میپردازند. هدف اصلی این جایزه ارتقاء کیفیت طراحی و بهبود کیفیت زندگی شهری از طریق معماری است.
جایزه شیراز ، مجموعهای از طراحان و دفاتر معماری ایران را گرد هم میآورد تا پروژههای ساختهشده یا نشده شان را در معرض انتخاب، نقد و داوری قرار دهند. این رویداد بخشی از فستیوال معماری شیراز است که در کنار مسابقه پروژههای ساختهشده، نمایشگاه، بخش معماری ناساختهها و نشستهای تخصصی را نیز شامل میشود.
- سایت رسمی: memarshiraz.ir
جالبترین بخش جایزه شاید معیارهای داوری آن باشد. هیئت داوران فقط به تصویر نهایی پروژه نگاه نمیکند؛ بلکه نوآوری و اصالت پروژه را در تکنیک و متریال، فرم، سازماندهی فضایی و طراحی جزئیات بررسی میکند و مهمتر از همه، میخواهد ببیند پروژه چه موضع روشنی نسبت به بستر و سوژه خود دارد.
این یعنی یک ساختمان قرار نیست صرفاً «خوب به نظر برسد». پرسش این است که ایده آن چگونه به فرم، ماده، فضا و جزئیات تبدیل شده و چه رابطهای با جایی که در آن ساخته شده برقرار میکند.
گروه بندی هفتمین جایزه شیراز
الف- بخش پروژههای ساخته شده:
- گروه ساختمان های ویلایی:
این بخش به پروژههای اجرا شدهی ویلایی اختصاص دارد که مفهوم سکونت خصوصی را با رویکردی معاصر، اقلیممحور و هماهنگ با زمینه فرهنگی بازتعریف کردهاند. ساختمانهایی که محدودیتی در توده گذاری ندارند.توجه به پیوستگی فضایی، کنترل نور، ارتباط با طبیعت، و دقت در مصالحگزینی از معیارهای ارزیابی است.
- گروه ساختمان های تک واحدی و میان افزا:
این بخش به گروهی از پروژه های اجرا شده اختصاص می یابد که با هدف تأمین یک واحد مستقل، در تک-قطعاتی در میان بافتهای موجود شهری یا روستایی احداث میشوند. این ساختمانها با بهرهگیری از رویکرد توسعه میانافزا، ضمن استفاده بهینه از زمین و زیرساختهای موجود، به تکمیل بافت شهری، ارتقای کیفیت محیط ساختهشده و جلوگیری از گسترش بیرویه شهرها کمک میکنند. طراحی این ساختمانها باید با درکی معاصر از ویژگیهای کالبدی، اقلیمی و فرهنگی زمینه، گفتگویی نو با بافت پیرامون از نظر مقیاس، تناسبات، مصالح، سازماندهی فضایی و سیمای شهری برقرار کرده و همزمان پاسخگوی نیازهای معاصر در زمینه کیفیت سکونت، انعطافپذیری و پایداری محیطی باشد.
- گروه ساختمان های آپارتمانی با کاربری مسکونی:
این بخش به پروژههای اجرا شدهی آپارتمانی اختصاص دارد که توانستهاند تجربهی سکونت را در ساختمانهای چندواحدی ارتقا دهند. سازماندهی پلان، نورگیری، تهویه، فضاهای مشترک ، تاثیر گذاری در فضای شهری، و کیفیت زیست در تراکم شهری، محور ارزیابی این بخش است.
- گروه ساختمان های آپارتمانی با کاربری اداری| تجاری | خدماتی:
این بخش به پروژههای اجرا شدهای اختصاص دارد که با رویکردی حرفهای و دقیق، فضاهای عمومی، تجاری، اداری یا خدماتی در قالب ساختمانهای آپارتمانی را طراحی کردهاند. شفافیت کارکرد، سازگاری با نیازهای کاربران در طراحی و اجرا از معیارهای ارزیابی هستند.
- گروه بازسازی و باز آفرینی:
این بخش به پروژههای اجرا شدهی بازسازی و بازآفرینی اختصاص دارد که پروژههای این گروه باید ضمن حفظ ارزشهای سازهای و هویتی بنا، توانسته باشند کیفیت فضایی و عملکردی آن را ارتقا دهند. توازن میان حفظ اصالت و پاسخگویی به نیازهای امروز، محور اصلی داوری در این بخش است.
پی نوشت: گروه بازسازی جایزه شیراز شامل ساختمان هایی که در ساخت و برنامه به صورت کامل نوسازی شده اند نمی شود و این آثار باید در گروههای دیگر قرار بگیرند و درصورت ارسال در مرحله ارزیابی کیفی از جایزه حذف خواهند شد.
- گروه معماری و قلمرو عمومی:
این بخش به پروژههایی اختصاص دارد که معماری را فراتر از ساخت بنا، به ابزاری برای شکلدهی تجربهی جمعی و ارتقای کیفیت زندگی شهری تبدیل میکنند. آثار این گروه میتوانند شامل ساختمانهای عمومی، فضاهای شهری، مداخلات موقت، اینستالیشنها و دیگر اقدامات خلاقانه در عرصهی عمومی باشند. پروژهها باید از طریق کیفیت فضایی، نوآوری، تعامل با بستر و توجه به نیازهای کاربران، فضاهایی معنادار، فراگیر و اثرگذار خلق کرده و تجربهای نو از ارتباط میان انسان، معماری و شهر ارائه دهند. کیفیت طراحی، انسجام مفهومی، نوآوری، ارتباط با زمینه، تأثیرگذاری اجتماعی و توانایی پروژه در ارتقای کیفیت فضای عمومی، از مهمترین معیارهای ارزیابی این بخش خواهند بود.
- گروه طراحی داخلی:
این بخش به پروژههای اجرا شدهی داخلی اختصاص دارد که به طور حساس و خلاقانه به بازطراحی فضای داخلی موجود میپردازد که علاوه بر در نظر گرفتن طراحی زیباییشناختی، معماری داخلی بر کارکرد و ساختار مواد در فضاهای داخلی نیز تمرکز دارد. فارغ از نوع کاربری، گروه طراحی داخلی در دو دسته نوسازی کامل فضایی موجود و یا طراحی فضایی کاملا نوساز طبقه بندی می شود.
پروژههای این بخش باید توانسته باشند در مقیاس استفاده، تصویری منسجم، قابلتشخیص و کارآمد ارائه دهند. جریان حرکت، هماهنگی فضایی و تجربه کاربر معیارهای کلیدی در این زیرشاخهاند.
ب- بخش پروژههای ناساخته
- گروه ناساختههای میان افزا :
این بخش به پروژههای طراحیشده و اجرانشدهای اختصاص دارد که با رویکرد میانافزایی (Infill)، ظرفیتهای نهفتهی بافت موجود را به فرصتهایی برای خلق ارزش فضایی و ارتقای کیفیت محیط تبدیل میکنند. آثار این گروه باید نشان دهند که چگونه یک مداخلهی معماری میتواند با خوانش دقیق از زمینه، به بازتعریف رابطهی میان بنا، شهر و زندگی روزمره بپردازد. کیفیت ایده، انسجام مفهومی، خلاقیت در پاسخ به بستر، امکانپذیری اجرا، نوآوری در سازماندهی فضایی و تأثیر پروژه بر ارتقای کیفیت محیط، از مهمترین معیارهای ارزیابی این بخش خواهد بود.
- گروه ناساختههای ویلایی:
این بخش به پروژههای طراحیشده و اجرانشدهی ویلایی اختصاص دارد که از طریق ایدههای نوآورانه، کیفیت فضایی و خوانش دقیق از بستر، ظرفیتهای معماری ویلا را بازتعریف میکنند. آثار این گروه باید نشان دهند چگونه رابطهی میان بنا، منظر، توپوگرافی، نور و اقلیم میتواند به خلق تجربهای منحصربهفرد از سکونت منجر شود. کیفیت طراحی، انسجام مفهومی، خلاقیت در سازماندهی فضا، حساسیت به زمینه و توانایی پروژه و امکان تحقق پروژه،در ارائهی تفسیری معاصر از معماری ویلا، از مهمترین معیارهای ارزیابی این بخش خواهد بود.
تقویم هفتمین جایزه شیراز
اعلام فراخوان رسمی جایزه شیراز 10 مرداد 1405
پایان زمــان ارسال آثــار شرکـتکنـنـدگان 15 شهریور 1405
پروسه داوری مرحله اول آثار راهیافته به هفتمین جایزه شیراز 28 شهریور الی4 مهرماه 1405
اعلام فینالیستها 6 و 7 مهرماه 1405
ارائه مدارک دفاع فینالیستها 18 مهرماه1405
دفاع و داوری نهایی فینالیست های هفتمین جایزه شیراز 22 و 23 مهرماه 1405
اعـلام نتـایـج داوری و مراســم اهدای جـوایز 24 مهرماه 1405
یک جایزه برای خواندن سلیقه طراحان ایران
شاید ارزش چنین رویدادهایی فقط در رتبه اول، دوم یا سوم نباشد. وقتی پروژههای یک دوره کنار هم قرار میگیرند، میتوان از خلال آنها تصویری از دغدغههای معماری یک نسل دید؛ از بازسازی ساختمانهای موجود و مواجهه با بافت شهری گرفته تا مسکن، فضای عمومی، طراحی داخلی و رابطه معماری با متریال.
مسابقه معماری همیشه درباره این نیست که «بهترین ساختمان» کدام است. مسابقه در واقع یک دستگاه انتخاب است؛ دستگاهی که با معیارهای خود مشخص میکند در یک دوره مشخص، چه چیزهایی ارزش دیدهشدن دارند.
به همین دلیل، نگاه کردن به برندگان یک جایزه معماری به اندازه نگاه کردن به معیارهای داوری آن اهمیت دارد.
جایزه شیراز با تمرکز بر معانی نهفته در طراحی، واقعاً به ما یادآوری میکند که معماری تنها به زیبایی محدود نمیشود. چالش واقعی در اینجاست که چگونه میتوانیم فضاها را بهگونهای بسازیم که هم تجربه انسانی را غنی کنند و هم با بافت فرهنگی و محیطی خود ارتباط نیرومندی برقرار نمایند. این رویداد به ما یادآوری میکند که هر پروژه، داستانی از مکانی است و ما باید توجه خود را به این داستانها معطوف کنیم. آیا ما به عنوان طراحان، واقعاً به جزئیات این تعاملات میاندیشیم؟ یا فقط به اثر نهایی و نمای ظاهری بسنده میکنیم؟
