رویداد شهری «هفتهٔ دیزاین تهران»
هفتهٔ دیزاین تهران به عنوان یک رویداد فرهنگی و خلاقانه، به معماران و طراحان ایرانی فرصتی میدهد تا تجربیات و ایدههای خود را با یکدیگر به اشتراک بگذارند. این رویداد به جای نمایش صرف، بر تبادل گفتمان طراحی و تحقیقات عمیق در متریالها و مفاهیم طراحی تأکید دارد. تحولی در زمینهٔ هویت طراحی ایرانی به وقوع پیوسته که از جستجوی تکراری در روایتهای گذشته فراتر رفته و به سمت تجربیات معاصر حرکت میکند. شرکتکنندگان در این هفته از مواد و فرمهای نوآورانه استفاده کرده و به معنای عمیقتری از طراحی و تجربه پرداختهاند. در نهایت، این رویداد به تهران هویتی معاصر و فرهنگی میبخشد و مکانی برای رشد و تحول طراحی در ایران را فراهم میآورد.
هفتهٔ دیزاین تهران از آن اتفاقهاییست که هر سال مثل یک آینهٔ جدید جلوی جامعهٔ خلاق ایران قرار میگیرد؛ آینهای که فقط انعکاس نمیدهد—ساختارها را بازمیچیند، زاویهٔ نگاه را تیز میکند و جسارت نوآوری را دوباره یادآوری. این رویداد در واقع یک جمعسپاری گستردهٔ انرژی خلاق است: معمار، طراح محصول، گرافیست، استودیوی مستقل، برندهای نوپا، دانشگاهها، و حتی صنایع سنگین، همه در یک قاب.
اما ارزش اصلی این هفته نمایش نیست—بلکه تبادل گفتمان طراحی است؛ همان چیزی که شهرهای زنده مثل میلان، سئول و دُبی سالهاست روی آن سرمایهگذاری کردهاند. تهران حالا دارد این زبان را یاد میگیرد. و این اولین دوره برگذاری رسمی این رویداد در ایران است.
- وبسایت رسمی: هفته دیزاین تهران
طراحی ایرانی در مرحلهٔ «بازتعریف»
در هفتهٔ دیزاین تهران یک روندِ بسیار مهم دیده میشود:
تلاش برای جدا شدن از روایت تکراری «نقوش ایرانی» و رفتن به سمت معماریِ رفتاری، طراحیِ مبتنی بر انسان، و هویتهای چندلایه.
طراحان جوان دیگر نمیپرسند «ایرانی چیست؟»
میپرسند:
«ایرانی امروز چه تجربهای باید بسازد؟»
این تغییر پرسش، خودش انقلاب است.
غرفهها، فقط غرفه نیستند — «میدان آزمایش»اند
غرفههای هفتهٔ دیزاین تهران یک ویژگی مشترک دارند:
استفاده از کمترین امکانات برای ساختن بیشترین معنی.
چند گرایش مهم که هر سال پررنگتر میشود:
● مواد خام + مهار کمینهگرایی ایرانی
چوب نارس، فلز اکسیدشده، پارچههای دستبافت، مواد بازیافتی.
نه از سر فقر امکانات؛ از سر انتخاب زیباییشناختی.
یک نوع صداقت بصری که مخصوص طراح ایرانی امروز است.
● حجمهایی که از معماری میآیند، نه از دکور
هشتی، چلیپا، تاقنما، تقسیمات فضایی دوتایی/چهارتایی—
اما نه بهعنوان «نماد» بلکه بهعنوان تایپولوژی رفتاری.
مثلاً غرفهای که دسترسی را از «هشتی» شروع میکند تا ذهن بازدیدکننده در ورود یک توقف کوتاه داشته باشد.
● تجربهمحوری
اگر هفتهٔ دیزاین تهران یک درس داشته باشد، این است:
«طراحی یعنی تجربه، نه فرم.»
حضور استودیوها: روایتهای شخصی + زبانهای جهانی
یکی از جذابترین بخشها، حضور پررنگ استودیوهای مستقل است؛
از طراحی محصول تا رسانه، از اشیای دستساخت تا تکنولوژی.
آنچه این استودیوها را متمایز میکند:
● جسارت در گفتن داستان شخصی
دیگر لازم نیست «طراحی ایرانی» مثل کتاب درسی باشد.
برخی کارها از خاطره خانوادگی شروع میشوند،
برخی از طنز، برخی از فرهنگ پاپ، برخی از معماری باستان.
● پژوهش جدی در متریال
طراح ایرانی دیگر فقط «چوب» و «فلز» کار نمیکند. بلکه بحثهایی مثل:
– متریال هوشمند
– سازههای سبک
– کامپوزیتهای دستساز
– بازیافت ارزشافزا
– شیشههای دستبرش…
در حال تبدیل شدن به جریاناند.
محصولاتی که دیده میشوند، نه چون زیبا هستند—چون فکر دارند
چرا هفتهٔ دیزاین تهران مهم است؟
چون تهران را از یک بازار بزرگ به آزمایشگاه فرهنگ طراحی معاصر تبدیل میکند.
چون به دانشجوها نشان میدهد:
طراحی «سفارش» نیست؛ «گفتوگو» است.
چون به برندها میگوید:
نوآوری ارزش تجاری دارد.
چون به ما یادآوری میکند: شهری که طراحی نداشته باشد، فقط ساخته میشود— اما شهری که طراحی داشته باشد، ساخته میشود و معنا پیدا میکند.
جمعبندی
هفتهٔ دیزاین تهران فقط یک رویداد نیست؛ یک نبض فرهنگی است. جایی که میشود ایران را نه در گذشته، نه در آیندهای انتزاعی،
بلکه در اکنونِ طراحیشده دید.