سازمان جهانی طراحی (WDO) یک نهاد بینالمللی غیرانتفاعی است که از سال 1957 فعالیت میکند و نام خود را در سال 2017 به WDO تغییر داد. این سازمان نماینده صدها سازمان و دانشگاه از بیشتر از 40 کشور دنیاست. ماموریت WDO بر این اساس است که طراحی را بهعنوان ابزاری برای حل مسائل پیچیده انسانی، اجتماعی و اقتصادی معرفی کند. یکی از برنامههای معروف این سازمان، World Design Capital (WDC) است، که هر دو سال یکبار، شهری را انتخاب میکند که طراحی را در هسته سیاستگذاری و توسعه خود گنجانده باشد. WDO به دنبال نشان دادن نقش فعال طراحی در برنامهریزی شهری و سایر عرصهها است و به طراحان یادآوری میکند که مسئله آنها تنها کارفرمایان نیستند، بلکه مشکلات جهانی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
سازمان جهانی طراحی (World Design Organization – WDO) یکی از آن نهادهاییست که اگر طراح باشی، احتمالاً اسمش را شنیدهای؛
اما اگر دقیقتر نگاه کنی، میبینی اصلاً درباره «طراحی زیبا» حرف نمیزند.
اینجا طراحی، یک ابزار توسعه جهانی است.
WDO چیست و از کجا آمده؟
World Design Organization یک سازمان بینالمللی غیرانتفاعی است که ریشههایش به سال 1957 برمیگردد؛ زمانی که با نام
ICSID (International Council of Societies of Industrial Design)
تأسیس شد.
در سال ۲۰۱۷، این نهاد نام خود را به WDO تغییر داد؛ تغییری معنادار که نشان میداد:
طراحی دیگر فقط صنعتی نیست؛
طراحی، سیستم است.
امروز WDO نمایندهی صدها سازمان، دانشگاه، استودیو و برند طراحی از بیش از ۴۰ کشور دنیاست.
بیشتربخوانید: WDO vs ICO-D (International Council of Design)
یک اشتباه رایج:
- WDO → تمرکز بر طراحی صنعتی، سیستم، شهر، سیاست
- ICO-D → تمرکز بر طراحی گرافیک و ارتباطات بصری
هر دو مهماند،
اما WDO بیشتر به جایی نگاه میکند که طراحی به قدرت تصمیمسازی نزدیک میشود.
مأموریت WDO: طراحی بهعنوان عامل تغییر
WDO طراحی را اینطور میبیند:
- نه تزئین
- نه فقط فرم
- بلکه ابزاری برای حل مسائل پیچیده انسانی، اجتماعی و اقتصادی
حوزه تمرکز:
- طراحی صنعتی
- طراحی خدمات
- طراحی سیستمها
- سیاستگذاری مبتنی بر طراحی
- نوآوری اجتماعی
World Design Capital | طراحی در مقیاس شهر
معروفترین برنامه WDO:
World Design Capital (WDC)
هر دو سال یکبار، شهری انتخاب میشود که:
- طراحی را وارد سیاستگذاری شهری کرده
- از دیزاین برای بهبود کیفیت زندگی استفاده کرده
- نوآوری را به سطح شهر آورده
تمرکز اصلی این برنامه روی طراحی بهعنوان یک روشه. روشی برای دیدن مسئله، تعریف مسئله و تصمیمگرفتن. روشی که طراحی رو به کیفیت زندگی، مشارکت شهروندی و سازوکارهای تصمیمسازی عمومی وصل میکنه.
نمونهها:
- Helsinki
- Seoul
- Mexico City
- Valencia (2022)
📌 نکته مهم:
WDC جشنواره دیزاین نیست؛
یک آزمایشگاه شهری چندساله است.
نکته مهم اینجاست که WDO دنبال شهرهایی با «طراحی خوب» نیست. معیار اصلی اینه که آیا طراحی در این شهرها بهعنوان یک ابزار تصمیم کار میکنه یا نه. آیا طراحی در برنامهریزی شهری، سیاستهای آموزشی، خدمات عمومی و اقتصاد این شهرها نقشی فعال داره؟
شهرهایی مثل هلسینکی، سئول، مکزیکوسیتی و والنسیا در دورههای گذشته این عنوان رو داشتن. تجربه این شهرها نشون داده که انتخاب پایتخت جهانی طراحی زمانی معنا پیدا میکنه که طراحی به زبان مشترک میان دولت، کسبوکار، دانشگاه و جامعه مدنی تبدیل بشه. پایتخت جهانی طراحی ۲۰۲۶ هم با همین منطق به فرانکفورت رسیده. با این تفاوت که اینبار یک منطقه چندمرکزی مسئول این نقش شده، نه یک شهر واحد.
WDO و طراحان: چه چیزی به ما میدهد؟
WDO در دنیای امروز چرا مهم است؟
در جهانی که:
- شهرها ناپایدارند
- منابع محدودند
- فناوری جلوتر از اخلاق حرکت میکند
WDO سعی میکند یک سؤال ساده ولی عمیق را زنده نگه دارد:
آیا این تصمیم، «طراحیشده» است؟
در این میان، واقعیتی وجود دارد که شاید کمتر به آن فکر کنیم: تا چه حد طراحی واقعا میتواند در تصمیمگیریهای بزرگ جهانی مؤثر باشد؟ شاید ما بهعنوان طراحان، در مقابل این سؤال دچار تردید شویم—آیا فقط در پی خلق زیبایی هستیم یا اینکه واقعاً میخواهیم تغییرات مثبتی در دنیای پیرامونمان ایجاد کنیم؟ به نظر میرسد که WDO در تلاش است تا ما را به عمق این مسأله ببرد و از ما میخواهد که فراتر از طراحیهای سطحی فکر کنیم. این پرسش وجود دارد که آیا ما آمادهایم که طراحی را به ابزاری برای ایجاد آیندهای بهتر تبدیل کنیم یا تنها در حد یک حرفه باقی خواهیم ماند؟
