پروژه New Murabba در ریاض با طراحی مکعبی به نام The Mukaab، به عنوان نمادی نوین از معماری معاصر و فرهنگ عربستان سعودی شناخته میشود. این مرکز شهری با تمرکز بر زندگی پایدار و دسترسی آسان، مساحتی حدود 19 کیلومتر مربعی را در بر میگیرد و امکاناتی نظیر فضاهای ترکیبی، مراکز تحقیقاتی و تفریحی را ارائه میدهد. The Mukaab با ارتفاع 400 متر، به عنوان یک میگاسترکچر، ترکیبی از هویت بومی و فناوری پیشرفته را به نمایش میگذارد و این امکان را فراهم میآورد که بازدیدکنندگان تجربیات مجازی و واقعیت را به هم پیوند دهند. این پروژه، علاوه بر جنبه های اقتصادی، به عنوان یک نماد فرهنگی و پیشرفت برای عربستان طراحی شده است.
هرشهر و کشور معروفی در زمین یک آیکون در خودش داره، آیکون که با شنیدن اسم اون یاد اون جغرافیا خاص زمین میافتیم. مثلا به این اسامی نگاهی بیندازید: برج ایفل، اهرام ثلاثه، خانه کعبه، برج میلاد، حرم امام رضا…
من مشخصا اسم شهری رو نبردم اما این موارد اونقدر معروف هستند که که اون شهر و منطقه جغرافیایی به این آیکون ها قابل شناسایی هستن.
معماری معاصر گاهی در قالب یک «statement» بزرگ خودش را نشان میدهد؛ پروژه New Murabba دقیقاً همین است. در قلب این طرح شهری، یک مکعب غولآسا و آیندهنگر به نام The Mukaab قرار دارد که تبدیل به نماد و شناسنامه پروژه شده.
New Murabba چیست؟
- یک مرکز شهری جدید در ریاض، با مساحتی به اندازهی 19 کیلومتر مربع.
- تمرکز روی زندگی پایدار، حملونقل هوشمند، معماری بایوفیلیک و فضاهای ترکیبی (زندگی + کار + تفریح).
- طراحی بر اساس اصل “15-minute city”: تمام نیازهای روزمره در شعاع 15 دقیقه پیادهروی.
- دسترسی به 80 محوطه سرگرمی و فرهنگی، موزهها، گالریها، سینماها، تئاترها و پارکهای گسترده.

The Mukaab — مکعبی فراتر از یک ساختمان
The Mukaab (به عربی: المكعب) تنها یک آسمانخراش یا مال عظیم نیست؛ یک megastructure است. در قلب جدید مرابه، مکعب، نماد نوآوری، شما را به کاوش در ریاض دعوت می کند. این نقطه عطف تخیل، فناوری و طراحی را با هم ادغام می کند و تجربیات منحصر به فردی را در کنار 11 جاذبه دیگر ارائه می دهد که هر کدام جذابیت مکعب را افزایش می دهند.
مشخصات:
- ارتفاع حدود 400 متر، به اندازهی کافی بزرگ تا خودش یک «شهر درون یک ساختمان» باشد.
- طراحی آن الهام گرفته از الگوهای نَجدی (معماری بومی عربستان مرکزی) اما با زبانی فیوچریستیک و پارامتریک.
- فضای داخلی به شکل immersive طراحی شده: یک پوستهی دیجیتال که میتواند آسمان، منظره، یا حتی دنیای مجازی را شبیهسازی کند. (انگار درون یک متاورس معماری قدم میزنی.)
- ظرفیت میزبانی هتلهای لوکس، مراکز تحقیقاتی، مراکز خرید، سالنهای نمایش، و فضاهای تجربه دیجیتال.

چرا مهم است؟
این مکعب یک نماد فرهنگی-فناورانه برای عربستان است، درست مثل برج ایفل برای پاریس یا برج خلیفه برای دبی. اما تفاوت در اینجاست:
- برجها نماد ارتفاع و قدرت هستند، اما مکعب نماد تمامیت و ثبات.
- در سنت اسلامی، مربع و مکعب همیشه بار قدسی و نمادین داشتهاند (کعبه نمونه روشن).
- اینجا، Mukaab به عنوان ترکیب گذشته و آینده دیده میشود: نماد هویت بومی + فناوری غوطهور (Immersive Tech).

مشخصات پروژه و تحلیل طراحی
- ارتفاع: حدود ۴۰۰ متر (هماندازه با برج امپایر استیت)
- عرض و طول: ۴۰۰ × ۴۰۰ متر
- مساحت کل پروژه: بیش از ۱۹ کیلومتر مربع در منطقه New Murabba
- ظرفیت: حدود صدها هزار بازدیدکننده روزانه، همراه با ۸۰ مرکز سرگرمی و فرهنگی
- الهام: هندسه اسلامی (مربع و مکعب) + زبان طراحی آیندهنگرانه



به گفته طراحان این پروژه، مکعب عربستان اولین مقصد تجربهمحور چندبعدی در جهان خواهد بود که در آن به مرحله جدیدی از دنیای واقعیت مجازی وارد میشوید. اما منظور از «مقصد چندبعدی» چیست؟ مکعب عربستان علاوه بر ارائه تجربههای واقعی از جاذبههای گردشگری، به کمک فناوری واقعیت مجازی و تصاویر هلوگرافیک تجربه مجازی از سفر به مقاصد مختلف برای مهمانان رقم میزند؛ بهطوری که یک روز خود را در مریخ و روزی دیگر در قعر اقیانوس خواهید دید.
مراحل خاک برداری ساخت 2025 مکعب جدید از یوتیوب
- وب سایت رسمی پروژه: The New Murabba | A City Within Riyadh’s Heart | Murabba Project
این پروژه به نظر میرسد در تلاش است تا نه تنها نوآوری فنی را به نمایش بگذارد، بلکه هویت فرهنگی عربستان را نیز به نوعی بازتعریف کند. اما آیا آیینهای که در این مکعب بزرگ قرار داده شده، واقعاً میتواند عمق تجربههای انسانی را منعکس کند یا تنها سطحی از تکنولوژی مدرن است که در پشت آن، کمعمق بودن جوهرهی فرهنگی پنهان شده است؟ این شاید لحظهای باشد که نیاز به تجدید نظر دربارهی آنچه که به عنوان «مدرنیته» در نظر گرفته میشود، احساس میشود. مکعب به سمبلی برای آینده تبدیل شده، اما آیا ما از گذشتهی خود دور نمیشویم؟ این سوال شاید همیشگی باشد، اما این پروژه به طور خاص این تنش را در دل خود دارد.




