علیرضا تغابنی، معمار و پژوهشگر ایرانی، به عنوان یکی از چهرههای برجسته معماری معاصر ایران شناخته میشود. او با تاسیس دفتر معماری "دیگر" و ایجاد آثار جسورانه، در طراحی شهری و معماری تأثیرگذار بوده است. تغابنی تلاش دارد تا درونگرایی سنتی ایران را با فرمهای معاصر ترکیب کند و معماری را به عنوان ابزاری برای تفکر تلقی میکند. مشغولیت او با نور و تضاد در فضا، به خلق طرحهایی با هویت خاص و تعاملی منجر شده است که بازخوردهای جهانی دریافت کردهاند.
علیرضا تغابنی، معمار و پژوهشگر ایرانی متولد دهه ۱۳۵۰، یکی از شاخصترین چهرههای معماری معاصر ایران است. او بنیانگذار دفتر معماری “دیگر” (NextOffice) است و طی دو دهه گذشته توانسته با آثاری جسورانه، معمارانه، و گاه شاعرانه، جایگاه ویژهای در طراحی شهری و معماری ایران پیدا کند.
او دومین جایزهی معمار را در سال ۹۰ برای طراحی «ویلای امیر» دریافت کرد. تغابنی با طراحی «خانهی شریفیها» علاوه بر کسب جایزهی معمار برندهی جایزهی معمار خاورمیانه شد. پروژه مجتمع مسکونی سدروس فینالیست جهانی معماریWAF2019 بود، در این پروژه تراس ها را به عنوان مرز ملتهب درون و بیرون به شکلی بارور برای حل مساله جانبی و شهری استفاده کرده است.
🎯 فلسفه و رویکرد معماری تغابنی
تغابنی دنبال معماریای است که:
- درونگرایی ایرانی را با فرمهای معاصر آشتی دهد
- حرکت، انعطاف و تغییر را در معماری بازتعریف کند (نمونه: ویلای چرخان شریفیها)
- معماری را نه صرفاً ساختوساز بلکه ابزاری برای تفکر بداند
- کانسپت را جدی بگیرد، اما از واقعیت سایت، بستر و زندگی روزمره هم غافل نماند
او علاقهمند به ترکیب تکنولوژی، مصالح روز، و هندسه در معماریاش است و معمولاً آثارش در دو سطح چشمگیر هستند:
۱. فرم بدیع و خاص
۲. پلانهایی که چیزی برای کشف کردن دارند
معماری جنبشی (Kinetic Architecture)
🧱 آثار شاخص
| پروژه | ویژگی خاص | توضیح کوتاه |
|---|---|---|
| ویلای شریفیها | طبقه چرخان | اولین ساختمان مسکونی در ایران با طبقهای متحرک |
| خانه شماره ۳۸ | بازی نور و سایه | ترکیب فرم شکسته با مصالح سنتی |
| ساختمان تجاری اداری سام | فَسِیقهای بازشو | پوستهای زنده با سیستم بازشوی هوشمند |
| سفارت ایران در سئول | معماری دیپلماتیک | تلفیق هویت ایرانی با زبان بینالملل |
| خانه اپرای تهران (پروپوزال) | مفهومی-فرمی | پروژهای بلندپروازانه که هنوز اجرا نشده اما بازتاب جهانی داشته |
🛠 سبک کاری
صحبتهای علیرضا تغابنی در تدتاک
توجه به تضادها در آثار تغابنی تنها یک انتخاب طراحی نیست بلکه شاید نشانهای از یک درگیری عمیقتر با واقعیتهایی است که او را احاطه کرده است. این حقیقت که او دو نسل متفاوت را در طراحیهای خود ترکیب میکند، میتواند به نوعی بیانگر چالشهای خود او با مرزهای سنت و مدرنیته باشد. واقعیت این است که معماری میتواند بازتابی از هویت اجتماعی و فرهنگی ما باشد، اما در عین حال میتواند به یک میدان مبارزه بدل شود. وقتی او به تضادها در کارش اهمیت میدهد، شاید در تلاش است تا خود را در دنیای پیچیده امروز پیدا کند؛ دنیایی که هیچکس نمیتواند به سادگی در آن بایستد.
