بهترین جبهه نما ساختمان برای پروژه‌های معماری

برای طراحی بهترین جبهه نما (Facade) ساختمان در پروژه‌های معماری مسکونی، اداری، تجاری یا هر نوع پروژه‌ای، باید به شرایط اقلیمی، نیازهای عملکردی، و خواص مختلف جهت‌های جغرافیایی توجه کرد. هر جهت از نمای ساختمان ویژگی‌های خاص خود و نور و رنگ متفاوتی را دارد که می‌تواند تاثیر زیادی بر کارایی و زیبایی آن داشته باشد. در ادامه، بررسی می‌کنیم که چطور می‌توان از این جهات به‌درستی استفاده کرد.

جهت شناسی جغرافی و خواص هر جبهه

هرکدام از این جبهه‌ها ویژگی‌ها و خواص خاص خودشونو دارن و انتخاب بهتره که با توجه به شرایط اقلیمی، نیازهای عملکردی و چشم‌انداز ساختمان صورت بگیره. در واقع، معماری می‌تونه از طبیعت و شرایط محیطی بهترین بهره‌برداری رو داشته باشه و همزمان به فضایی راحت و کارا تبدیل بشه.

1. جهت شمالی (North-facing)

خواص:

• نور: در نیمکره شمالی، نور خورشید به‌طور مستقیم به این جهت نمی‌تابد، بنابراین این سمت به‌طور طبیعی دارای نور ملایم و ثابت است.
• تهویه: این جهت معمولاً تهویه‌ی خوبی دارد زیرا از تابش مستقیم خورشید در فصل تابستان محافظت می‌شود.
• رنگ‌ها و مواد: این سمت به‌دلیل تابش کم نور مستقیم، امکان استفاده از رنگ‌ها و متریال‌های ملایم‌تر را فراهم می‌کند، بدون نگرانی از رنگ‌پریدگی یا داغ شدن بیش از حد.

بهترین کاربرد برای:

• پروژه‌های مسکونی: اتاق‌های خواب، سالن‌ها یا فضاهایی که نیاز به نور طبیعی ملایم و طولانی دارند.
• پروژه‌های اداری: دفاتر کاری که نیاز به نور ثابت و تهویه‌ی مناسب دارند.

2. جهت جنوبی (South-facing)

خواص:

• نور: در نیمکره شمالی، این سمت تابش مستقیم و زیادی از خورشید دارد، به‌ویژه در فصول گرم.
• گرما: این سمت می‌تواند گرمای اضافی ایجاد کند، که در نتیجه نیاز به طراحی مناسب سیستم‌های سایه‌بان، شیشه‌های عایق و سیستم‌های تهویه‌ای دارد.
• نور طبیعی: با توجه به تابش زیاد نور، این سمت می‌تواند برای استفاده از پنجره‌های بزرگ و فضاهای باز مناسب باشد.

بهترین کاربرد برای:

• پروژه‌های مسکونی: اتاق‌های نشیمن، آشپزخانه‌ها یا فضاهایی که نیاز به نور زیاد دارند، مثل گالری‌ها.
• پروژه‌های اداری: فضاهایی که به نور طبیعی زیاد نیاز دارند، مانند اتاق‌های کنفرانس و سالن‌های انتظار. البته باید تدابیر سایه‌بان در نظر گرفته شود.

3. جهت شرقی (East-facing)

خواص:

• نور: در صبح، این سمت تابش صبحگاهی و ملایم خورشید را دریافت می‌کند، که برای فضاهایی که نیاز به نور طبیعی اولیه دارند بسیار مناسب است.
• تهویه: تهویه‌ی خوبی در این جهت وجود دارد، زیرا در ساعات اولیه روز بادهای ملایم‌تر به این سمت می‌وزند.
• گرما: این سمت می‌تواند در تابستان خیلی گرم نشود و به همین دلیل در فصل‌های گرم‌تر، مناسب‌تر است.

بهترین کاربرد برای:

• پروژه‌های مسکونی: اتاق‌های خواب، به‌ویژه اتاق‌های خواب کودک یا اتاق‌های نشیمن که در صبح نیاز به نور ملایم دارند.
• پروژه‌های اداری: فضاهایی که در ابتدا روز نیاز به روشنایی طبیعی دارند، مثل اتاق‌های کار یا اتاق‌های کنفرانس.

4. جهت غربی (West-facing)

خواص:

• نور: این سمت در بعد از ظهر تابش شدید خورشید را دریافت می‌کند، که باعث داغ شدن فضاها در ساعات پایانی روز می‌شود.
• گرما: این جهت می‌تواند باعث گرم شدن بیش از حد فضاها در تابستان شود، که نیاز به سایه‌بان‌ها، سیستم‌های تهویه و شیشه‌های عایق حرارتی دارد.
• نور: نور غربی اغلب برای ایجاد جلوه‌های بصری جالب در عصرها و غروب‌ها مناسب است.

بهترین کاربرد برای:

• پروژه‌های مسکونی: اتاق‌های نشیمن و فضاهای تفریحی که در عصر و غروب نیاز به نور طبیعی و دید به منظره دارند.
• پروژه‌های اداری: فضاهایی که به نور زیاد در بعدازظهر نیاز دارند، مثل سالن‌های کنفرانس یا دفاتر مدیریتی.

نکات طراحی جبهه نما برای هر سمت:

جمع‌بندی:

برای طراحی نمای ساختمان‌ها، انتخاب بهترین جبهه نما بستگی به موقعیت پروژه (مسکونی، اداری، تجاری و …) و شرایط اقلیمی، فرهنگی و عملکردی پروژه داره. در اینجا به بررسی چهار جهت اصلی نما (شمال، جنوب، شرق، غرب) و ویژگی‌ها و خواص هرکدوم در انواع مختلف پروژه‌ها خواهیم پرداخت.

• پروژه‌های مسکونی: معمولاً بهترین جبهه نما برای این پروژه‌ها شمالی یا شرقی هستند که نور ملایم و تهویه طبیعی را فراهم می‌کنند.
• پروژه‌های اداری: برای این پروژه‌ها استفاده از سمت جنوبی برای نور و انرژی بیشتر مناسب است، البته با تدابیر برای کنترل گرما.

با در نظر گرفتن زمان، تاریخ، و موقعیت جغرافیایی، می‌توانید از خورشید بهره‌برداری بهینه کنید. با استفاده از ابزارهای مدرن، نقشه‌های خورشیدی یا حتی ساعت‌های خورشیدی، می‌توان در هر لحظه جهت خورشید را تعیین کرد و به این ترتیب تصمیمات درست‌تری برای طراحی نماها گرفت. این فرآیند در نهایت کمک می‌کند تا طراحی‌ها به سمت بهینه‌سازی انرژی و استفاده مفید از نور طبیعی حرکت کنند.