این متن به بررسی اثر آفتابپرست و نحوه تاثیر آن در طراحی محصولات دیجیتال میپردازد. اثر آفتابپرست به تقلید ناخودآگاه رفتار و هیجانات دیگران اشاره دارد و طراحان میتوانند از این پدیده برای ایجاد حس نزدیکی و تعامل بیشتر کاربران با محصولات استفاده کنند. متن نمونههایی از محصولات مختلف از جمله Spotify و Netflix را ذکر میکند که با استفاده از الگوریتمهای شخصیسازی شده، تجربه کاربری غنیتری ارائه میدهند. همچنین، طرحهایی مانند micro-interaction و بهبود همذاتپنداری به ارزیابی رفتار کاربران میپردازند و به ارائه تجربهای هماهنگتر کمک میکنند. همچنین بر اهمیت اخلاق در طراحی تأکید میشود تا حس کنترلشدگی به کاربران القا نشود.
چطور میتونیم طراحی رو طوری تنظیم کنیم که رفتار کاربران رو بازتاب بده و حس نزدیکی و همذاتپنداری بیشتری ایجاد کنه؟ اثر آفتابپرست، که به تطبیق ناخودآگاه افراد با رفتار دیگران اشاره داره، میتونه به طراحی محصولاتی منجر بشه که کاربران رو به تعامل بیشتر ترغیب کنه.
The Chameleon Effect یا اثرآفتاب پرست به این مسئله اشاره دارد که آدمها وقتی در نزدیکی کسی هستند، ناخودآگاه رفتار و هیجان آن فرد را تقلید میکنند.
- سعی کنید به یاد بیارید که آخرین باری که خمیازه کشیدید ، بیشتر اوقات افراد کنار شما خمیازه کشیدن.
- متوجه شدید گاهی اوقات در حال تماشای فیلم یا گوش دادن به صحبت دیگران هستید و ناخودآگاه سر خود را به نشانه موافقت تکان می دهید؟ مخصوصاً وقتی یکی از نزدیکان شما صحبت می کنه. شما این کار را انجام می دهید تا فرد احساس کند که واکنش نشان می دهید و با او همدلی نشان می دهید.
نه ، خمیازه کشیدن مسری نیست و هیچ شواهد علمی برای اثبات آن وجود ندارد. برعکس ، این می تونه یک پدیده فیزیولوژیکی به نام بازتاب آینه ای باشد و اصطلاح رسمی اون اثر آفتاب پرسته.
ما به عنوان انسان هنگام استفاده از یک محصول یا به تعبیر تعامل با صفحه نمایش احساس می کنیم. طراحان با استفاده از تعاملات احساسی قادرند احساسات ما را بر اساس احساسی که محصول از ما می خواهد تغییر دهند. این مورد رو میتونید در بسیاری از ویدیو های تبلیغاتی ببینید
مثالها از استفاده
- Spotify: وقتی از الگوریتمهایی استفاده میکنه که براساس عادات شنیداری شما پلیلیستهای شخصی میسازه، به شما این حس رو میده که انگار “شما” محور طراحی هستید.
- Netflix: پیشنهادات شخصیسازی شدهای که بر اساس سابقه تماشا ارائه میشن و حس آشنایی و ارتباط ایجاد میکنن.
- Google Photos Memories: بازسازی لحظات خاص و انتخاب تصاویر، مثل اینه که محصول شما خاطرات شما رو بازتاب میده.
راهکارهای طراحی:
در تجربههای فردی با محصولات، تکتک تعاملها صمیمانه و آنی هستند. ما روبات نیستیم؛ ولی از دستگاهها استفاده میکنیم احساس داریم و هیجانهای مختلف را تجربه میکنیم. اگر یک راهنمای بصری در محصول وجود داشته باشد، میتواند هیجانات ما را دقیقاً همانطور که مد نظر سازندگان محصول بوده تغییر دهد. برای همین است که از سال گذشته، کلمه طراحی هیجانی (Emotional Design) اینقدر بین دیزاینرها باب شده است؛ زیرا دیزاینرها مشتاقاند تا با استفاده از شباهتهای روانشناسی، بین کاربر و محصول ارتباط مناسب را برقرار کنند.
- شناخت رفتار کاربر: دادههای تحلیلی رو بررسی کنید و الگوهای رفتاری مشخص کاربران رو استخراج کنید.
- تعامل پویا: طراحی micro-interactionهایی که به تغییرات کاربر پاسخ بدن، مثل دکمهای که رنگش رو براساس استفاده اخیر تغییر میده.
- پیشنهادات شخصی: براساس رفتار گذشته، پیشبینی کنید که کاربر به چه چیزی نیاز داره. این میتونه در محصولات تجارت الکترونیک (مثل پیشنهاد خرید در Amazon) بسیار مفید باشه.
نکات پیشرفته:
جمعبندی:
اثر آفتابپرست در طراحی، هنریه که به کمک اون میتونید محصولاتتون رو به حس و رفتار کاربران نزدیکتر کنید. همرنگی با رفتار کاربر نه تنها تجربه کاربری رو ارتقا میده، بلکه میتونه باعث ایجاد یک ارتباط عمیقتر و وفاداری بیشتر نسبت به محصول شما بشه. آیا محصول شما هم میتونه آینهای برای کاربران باشه؟ 🌟
زمانی که از اثر آفتابپرست برای نزدیکتر کردن محصولات به رفتار کاربر استفاده میشود، آیا نمیتواند به معنای بازی با احساسات کاربران و به چالش کشیدن اعتماد آنها باشد؟ در دنیایی که هر روز با تکنولوژیهای پیچیدهای سر و کار داریم، سوالی که پیش میآید این است که آیا این نزدیکی میتواند مرز بین همدلی و دستکاری را مبهم کند؟ آیا ما واقعاً میخواهیم در نقش آینهای برای دیگران ظاهر شویم، با اینکه ممکن است تصویر واقعی را تحریف کنیم؟ در این کشاکش، بهنظر میرسد که نهتنها محصولاتی که طراحی میکنیم، بلکه خودمان نیز در این پروسه در حال شکلگیری و بازتعریف هستیم.
