کتاب "طراحی گمانی" نوشته آنتونی دان و فیونا ربی رویکردی نوین در طراحی را ارائه میدهد که فراتر از حل مشکلات فعلی، به بررسی و گمانهزنی درباره آینده میپردازد. این کتاب طراحی را به عنوان ابزاری برای پرسشگری و نقد فرهنگی، اجتماعی و زیستمحیطی معرفی میکند و تأکید دارد که طراحان باید به امکانها و سناریوهای مختلف فکر کنند. دان و ربی با تأکید بر اهمیت سناریوپردازی و خلق اشیای تخیلی، به طراحان کمک میکنند تا به ابعاد عمیقتری از تأثیرات طراحی و فناوری بر زندگی انسان فکر کنند و ضمن به چالش کشیدن محدودیتهای موجود، فرصتهای جدیدی را شناسایی کنند.
کتاب طراحی گمانی (Speculative Everything) نوشته آنتونی دان و فیونا ربی یکی از منابع ارزشمند در دنیای طراحی است که مرزهای سنتی و متداول طراحی را کنار میزند تا به قلمرو آیندهنگری و گمانهزنی وارد شود. این کتاب که به نوعی راهنمای طراحان برای بازاندیشی درباره نقش و کارکرد طراحی است، از طراحی بهعنوان ابزاری برای پرسشگری، نقد و بررسی آیندههای مختلف یاد میکند، نه فقط راهحلی برای مشکلات روزمره.
دان و ربی با زبانی شفاف و رویکردی تجربی، این ایده را مطرح میکنند که طراحی گمانی میتواند به خلق دیدگاههای جدید درباره آینده کمک کند، بهویژه در زمانی که پیچیدگیهای اجتماعی، تکنولوژیکی و زیستمحیطی روز به روز بیشتر میشود. این کتاب به طراحان، هنرمندان و حتی سیاستگذاران کمک میکند تا از قالبهای رایج فراتر بروند و به امکانها و سناریوهای مختلف فکر کنند.
طراحی گمانی چیست؟
طراحی گمانی می خواهد به طراحان این نکته را یادآوری کند که نقش گمانزنانه آنان در گذشته، حال و آینده بهدقت زیر ذرهبین آیندگان و منتقدان خواهد بود و اینکه طراحان در روند تولیدات و محصولات حاصل از عملکرد آنان و بخش تولید و مصرف تا چه میزان هوشمندانه و عاقبتاندیشانه رفتار کردهاند. این رابطه ساختاری میان دیزاین و مدرنیسم تولیدی و خدماتی است که چنین الزاماتی را پیش روی ما قرار میدهد. رابطهای که به مفهوم دقیق کلمه رابطه علت و معلولی است و نه رابطه تابع و متبوعی. یعنی بخش بسیار مهمی از آنچه که به عنوان فناوری و محصولات آن، چنانچه تمامی ابعاد زندگی انسان را مورد تاثیر قرار داده حاصل رفتارهای طراحان است، اعم از نتایج خوب یا بد آن. مفهوم گمان و گمانی بودن طراحی از این زاویه اهمیت پیدا کرده و میکند.
طراحی گمانی فراتر از طراحی برای حل مشکلات امروز است. این رویکرد تلاش میکند با خلق سناریوها و اشیای تخیلی، سوالاتی اساسی درباره فرهنگ، سیاست، و اخلاق در آینده مطرح کند. در این دیدگاه، طراحان همانند نویسندگان داستانهای علمی-تخیلی، آیندههای محتمل، ممکن و حتی غیرممکن را تجسم میکنند.
برای مثال:
- اگر هوش مصنوعی بتواند در تصمیمگیریهای اخلاقی نقش ایفا کند، تعامل ما با آن چگونه خواهد بود؟
- اگر تغییرات زیستمحیطی کاملاً زندگی شهری را متحول کند، چگونه میتوان با این چالشها همگام شد؟
ساختار کتاب کتاب طراحی گمانی
“طراحی گمانی” به چهار بخش اصلی تقسیم میشود:
- طراحی برای فکر کردن: این بخش توضیح میدهد چگونه میتوان طراحی را از حوزه کاربردهای عملی به حوزه تفکر و پرسشگری گسترش داد.
- طراحی و سناریو: این بخش به معرفی سناریوپردازی بهعنوان ابزار کلیدی برای طراحان میپردازد.
- اشیای گمانی: با مثالهایی از طراحیهای تخیلی، نشان میدهد چگونه اشیا میتوانند داستانهایی از آینده بگویند.
- چالشها و فرصتها: در این بخش، دان و ربی محدودیتها و امکانات طراحی گمانی را بررسی میکنند.
چرا این کتاب مهم است؟
- فراتر از حل مسئله: بیشتر رویکردهای طراحی معاصر بر حل مشکلات کنونی تمرکز دارند، اما این کتاب طراحان را به تفکر درباره مشکلات و فرصتهای آینده تشویق میکند.
- پیوند با فرهنگ و اخلاق: طراحی گمانی ابزارهایی برای درک تأثیرات فرهنگی و اخلاقی فناوریهای نوظهور ارائه میدهد.
- الهامبخش برای خلاقیت: این کتاب تمرینی برای تفکر خلاق و جسورانه است، که برای کسانی که در حوزه طراحی محصول، تجربه کاربری، یا حتی نوآوری فعالیت میکنند، بسیار آموزنده است.
نویسندگان کتاب طراحی گمانی
کتاب «طراحی گمانی؛ طراحی، تخیل و رؤیاپردازی اجتماعی»، اثر مشترک «آنتونی دان»؛ استاد و رئیس طراحی تعامل در کالج سلطنتی هنر در لندن و «فیونا رِیبی»، است.
آنتونی دان طراح ، مربی و بنیانگذار گروه هنری دان و ربی است. او استودیو را با شریک و همکار بلند مدت خود فیونا ربی اداره می کند.او از سال 2005 تا 2015 در دانشکده رویال دانشکده تعاملات طراحی هنر خوان بود ، قبل از عزیمت و عزیمت به نیویورک برای اخذ مقام استادی در زمینه طراحی و فناوری های نوظهور در مدرسه جدید.
نگاهی به نکات برجسته کتاب طراحی گمانی برای طراحان
جمع بندی
کتاب طراحی گمانی یک راهنمای نوآورانه و جسورانه است که طراحان را تشویق میکند به آینده با دیدی گمانهزن نگاه کنند و از طراحی بهعنوان ابزاری برای طرح سوال، نقد وضعیت کنونی و تجسم آیندههای بهتر استفاده کنند. این کتاب برای همه کسانی که به دنبال تغییر و تحول در دنیای طراحی هستند، یک منبع ضروری به حساب میآید.
اگر علاقه دارید، میتوانید این کتاب را در کنار دیگر مطالب کلاب در حوزه طراحی گمانی مرور کنید تا دیدگاهتان را درباره نقش طراحی در زندگی روزمره گسترش دهید. آیا آمادهاید آینده را بازطراحی کنید؟
اجازه دهید برای یک لحظه به خطرات و چالشهای طراحی گمانی فکر کنیم. در دنیایی که هر روز با تغییرات شگرفی از پیشرفتهای تکنولوژیک و بحرانهای زیستمحیطی مواجهایم، آیا واقعاً میتوانیم با خیال راحت به آیندههای گمانهزنانه فکر کنیم؟ آیا این رویکرد ما را به سمت خلاقیت و اندیشدن درباره راهحلهای جدید سوق میدهد، یا ما را در تماشای دور آیندهای ناخوشایند گرفتار میکند؟ شاید طراحان در جریان این تفکر گمانی از نقش خود بیخبر باشند و این امر منجر به عواقب ناخواستهای شود. در این میان، سؤالاتی پرسشبرانگیز ایجاد میشود: آیا زمان آن نرسیده که بهجای گمانهزنی، به کنشهای واقعی بپردازیم؟
