پروژه به عنوان تلاشی موقتی با هدف ایجاد یک محصول یا خدمت خاص تعریف میشود که دارای شروع و پایان مشخصی است. در contrast با فعالیتهای عملیاتی که همیشگی و بدون پایان هستند، پروژهها به نتیجهای منحصر به فرد میرسند و معمولاً با ریسک و عدم قطعیت روبهرو هستند. ویژگیهای پروژه شامل موقتی بودن، منحصر به فرد بودن و محدودیت در منابع و زمان میشود، که آنها را از عملیات متمایز میکند. هر پروژه میتواند به ایجاد خروجیهایی ملموس یا نامحسوس منجر شود، اما در نهایت هدف آن تحقق اهداف تعیینشده است.
پروژه یک تلاش موقتی است که به منظور ایجاد یک محصول، خدمت ویا نتیجه منحصر به فرد ایجاد میشود. از فعالیتهای روزمره ما تا ابرپروژه های ناسا پروژه اند.
کلمه پروژه در اصل از واژه”Projectum” گرفته شده، که ریشه در واژه”Projacer” دارد. این واژه از ترکیب دو کلمه”Pro” و”Jacer” تشکیل شده‌است.”Pro” به معنای پیش یا قبل و”Jacer” به معنای پرتاب‌کردن است؛ بنابراین، مفهوم لغوی”Project”، حرکت به‌سوی آینده با طرح قبلی، ولی نه به‌آرامی، بلکه به‌صورت پرتابی می‌باشد. حرکت پرتابی نوعی اجبار و فشار و همچنین عدم اطمینان از نقطه‌ای است که در آن سقوط می‌کنیم؛ به عبارت دیگر، وجود ریسک در پروژه را بیان میکند.
مدیریت پروژه، فرآیندی است که طی آن، پروژه باید در دورۀ حیات خویش از آسان‌ترین و باصرفه‌ترین راه، به نتیجۀ مطلوب دستیابد.
تفاوت عملیات و پروژه
[mw_restrict] عملیات، شروع و پایان مشخصی ندارد. همیشه وجود دارد. مثلا ارائه‌ی خدمت به مشتریان و پرداختن به فعالیتهای مرتبط با منابع انسانی سازمان، فعالیتی دائمی است.
در حالی که پروژه، شروع و پایان مشخص دارد. ضمن اینکه برای عملیات نمی‌توان خروجی دقیق و مشخص تعریف کرد. بلکه معمولاً شاخص‌هایی برای سنجش آن در نظر گرفته میشود.
میزان رضایت کارکنان و یا میزان رضایت مشتریان و یا تعداد مشتریان ناراضی، نمونه‌هایی از شاخص‌های سنجش عملیات محسوب می‌شوند.
اما برای پروژه، خروجی مشخص و دقیق و منحصر به فرد قابل تعریف است.
نباید فراموش کنیم که بعضی از شرکتها، ذاتاً پروژه محور هستند. به عنوان مثال، شرکتی که برای سایر شرکتها، به طراحی و اجرای کمپین تبلیغاتی می‌پردازد. یا شرکتی که به صورت پیمانکاری، مراکز خرید و Shopping Mall می‌سازد و تحویل می‌دهد. اگر چه در همان شرکتها هم ممکن است افراد یا بخش‌هایی را پیدا کنید که فعالیت آنها از جنس عملیاتی است، اما همچنان فضای کلی شرکت و محور اصلی فعالیتهای شرکت پروژه است. در همان شرکت، آبدارچی عملاً مشغول یک فعالیت عملیاتی است. البته اگر قرار باشد یک شرکت خارجی قدرتمند یا یک مشتری کلیدی که سالها آرزوی همکاری با آنها را داشته‌ایم، برای جلسه‌ی ناهار در شرکت حاضر شوند، عملاً آبدارچی هم با پروژه پذیرایی از این مشتریان خاص مواجه خواهد شد.[/mw_restrict]
ویژگی های پروژه
**
در نگاه به پروژهها، مفهوم موقتی بودن شاید نشاندهندهی ناپایداری باشد، اما در واقع ممکن است برعکس باشد. این ویژگی، فرصتی برای نوآوری و خلاقیت در تغییر نگرشها و روشهای کار فراهم میآورد؛ زیرا هر پروژه، چندین منبع و رویداد نامشهود در دل خود دارد که ممکن است به توسعه مداوم بینجامد. این نگرش به پروژهها به ما یادآوری میکند که در تحت فشار و عدم قطعیت، اغلب بهترین ایدهها و راهحلها شکل میگیرند.
