در سالهای اخیر، ظهور سرویسهای VOD (Video On Demand) تغییرات عمدهای در نحوه دسترسی به محتوای ویدئویی ایجاد کرده است. این سیستمها به کاربران این امکان را میدهند که به راحتی و بدون محدودیت زمانی، فیلمها و برنامههای دلخواه خود را تماشا کنند. علاوه بر این، از طریق تحلیل رفتار کاربران و فناوریهای هوش مصنوعی، تجربه تماشای شخصیسازی شده و متنوعی ارائه میشود. با توجه به تأثیرات پاندمی و افزایش سرعت اینترنت، تقاضا برای این نوع خدمات به طور چشمگیری افزایش یافته و به نظر میرسد آیندهای روشن برای VOD و محتواهای دیجیتال در پیش است.
در سالهای گذشته تولید کنندگان آثار ویدئویی محصولاتشان را از طریق انتشار CD,DVD به مخاطبین عرضه می کردند اما حالا با پیشتازی اینترنت، سرویس های جدیدی تحت عنوان « VOD » بوجود آمده اند که در رقابت شدید با یکدیگر بر سر تولید محتوای منحصر به فرد قرار دارند؛ شبکههای ارتباطی تا حدی پیشرفت کردهاند که دیگر لازم نیست برای دسترسی به برنامههای صوتی و تصویری دلخواه خود در منزل حضور داشته باشید. پیشرفت تکنولوژی بستری را فراهم کرده که میتوانید از وقت آزادی که در ترافیک، مترو و یا هر مکان دیگری دارید، برای تماشای محتوای صوتی و تصویری مورد نظر خود استفاده کنید.
VOD مخفف Video On Demand یا به قول خودمونیتر: هرچی دلت خواست، هر وقت دلت خواست! یعنی سیستمهایی که به تو اجازه میدن هر فیلم، سریال یا برنامهای رو که بخوای، در لحظه اجرا کنی بدون اینکه منتظر زمان پخش باشی.
برخلاف تلویزیون سنتی که ساعت ۸ شب مثلا سریال پخش میکرد، تو با VOD میگی:
🎮 «الان دلم مستند در مورد سیاره نپتون میخواد. بزن بریم!»
🔍 انواع مختلف VOD
| مدل | توضیح | مثال |
|---|---|---|
| SVOD | اشتراکی | Netflix، Filimo، Disney+ |
| TVOD | پرداخت به ازای هر برنامه | iTunes، YouTube Rent |
| AVOD | رایگان ولی با تبلیغ | YouTube، Tubi، تماشاخونه |
| Hybrid | ترکیبی از بالا | بیشتر پلتفرمهای امروزی |
📲 چند پلتفرم مهم VOD دنیا:
🧠 چرا VOD اینقدر مهمه؟
۱. کنترل کامل به دست کاربر:
کاربر خودش تعیین میکنه کی و چی ببینه. این یعنی شخصیسازی واقعی.
۲. اکوسیستم محتوا:
محتوا حالا میتونه برای مخاطبهای خاص ساخته بشه چون دیگه محدود به برنامه تلویزیونی نیستیم.
۳. تحلیل رفتار کاربران:
پلتفرمها میفهمن چی دوست داری و مشابهشو بهت پیشنهاد میدن. اینجا AI غوغا میکنه.
۴. برنامهسازی سریع و گسترده:
دیگه نیاز نیست برنامه برای مخاطب عمومی باشه. یه مستند دربارهی نهنگهای فضایی؟ why not.
📈 تحولات مهم در تاریخچه VOD
| سال | رویداد | توضیح |
|---|---|---|
| 1997 | Netflix تأسیس شد | اول دیویدی پستی، بعدش استریم |
| 2005 | YouTube ظهور کرد | AVOD واقعی متولد شد |
| 2013 | Netflix اولین سریال اورجینالش رو داد: | House of Cards |
| 2020 | پاندمی کرونا | انفجار مصرف VOD؛ همه رفتن سمتش چون سینماها بسته شدن |
حرفهای: توسعه پلتفرمهای VOD و نگاهی به تکنولوژی محصولات
🎯 آینده VOD چیه؟
- VOD مبتنی بر واقعیت مجازی (VR VOD)
- تجربههای تعاملی مثل Black Mirror: Bandersnatch
- هوش ماشینی برای خلق محتوا (نه فقط پیشنهاد دادن، بلکه ساخت فیلم براساس سلیقه تو!)
جمعبندی
عملكرد VODها تشابه زيادي به آن برنامه دوستداشتني «آنچه شما خواستهايد» دارد با اين تفاوت كه آنچه مخاطب بهدنبال آن است در يك فضاي تعاملي با اختيارات بسيار بالا در دسترس قرار گرفته است، به همين دليل VODها يكي از محبوبترين سايتهاي اينترنتي بهشمار ميروند.
به لطف بالا رفتن سرعت اينترنت و پهناي باند و در مقابل اون تعرفه هاي اينترنت كه بسيار بهينه تر شده، سايت هاي تماشاي آنلاين فيلم زيادي در كشور فعال شدن و جالبتر اينكه خيلي از اين سايت هاي فيلم از حجم اينترنت شما كسر نميكنن و يه جورايي ميتوني مجاني استفاده كني؛ از طرفی دیگه داریم به سمتی میریم که آرشیو کردن فیلم های محبوب کار بیخودی باشه، یه موقعی هارد سیستمم پر بود از فیلم سینمایی و سریال های محبوب مون؛ دیگه داریم به سمتی میریم که آرشیو کردن در فضای ابری اتفاق میفته و با داشتن اشتراک یکی از این پلتفرم ها به میلیون ها فیلم و سریال و با کیفیت های مختلف دسترسی خواهیم داشت.
زندگیمان گویی به یک مقیاس نامتوازن بین انتخاب و ضعف رسیده است؛ از طرفی در دنیای VOD همه چیز تحت کنترل ماست و میتوانیم هر زمان که دوست داریم سرگرمیمان را انتخاب کنیم، اما در عین حال این آزادی ممکن است به تکراری شدن انتخابها و گم شدن در دنیای بیپایان محتوا منجر شود. این پارادوکس انتخاب شاید نشاندهندهی نوعی از ناتوانی در تصمیمگیری باشد، جایی که هرچه بیشتر انتخاب میکنیم، کمتر میدانیم چه چیزی واقعاً به ما نیاز داریم. دیدن معرفیهای پولادین و بیپایان، ما را به وسیلهای در دستان الگوریتمها تبدیل کرده است؛ آیا واقعا ما انتخاب میکنیم یا این سیستم است که ما را به انتخابهایی محدود میکند؟ این سؤالات در میانهگیری بین فناوری و تجربه انسانی، عمیقتر از آن است که به راحتی بتوانیم از کنار آن عبور کنیم.
