متن به بررسی ارتباط میان محصولات و کسب و کارها میپردازد و اعلام میکند که محصولات میتوانند مشابه کسب و کارها عمل کنند. نویسنده به نقش مهم مدیر محصول در شرکتها اشاره میکند و توضیح میدهد که این فرد مسئول استراتژی، برنامهریزی و مدیریت تولید محصول است. همچنین، تنوع نیازها و چالشهایی که مدیران محصول با آنها روبهرو هستند، بیان میشود. متن به این نکته اشاره دارد که هر مدیر محصول با توجه به نوع مشتریان و اهداف سازمان، ویژگیهای منحصر به فردی دارد و وظایف آنها میتواند بسیار متفاوت باشد. در نهایت، اشارهای به نیاز به درک نظریه مدیریت محصول برای فهم عمیقتر نقش آن در سازمانها میشود.
توضیح دادیم که بین یک محصول و یک کسب و کار در بسیاری از جنبهها ارتباط وجود دارد؛ محصولها و کسب و کارها، شباهتهای زیادی دارند که باعث میشود بتوان از دانستهها و آموختهها و ابزارهای یکی، برای دیگری استفاده کرد.به عبارت دیگر: هرکسب کاری در درون خود یک یا چند محصول دارد و با هر محصول میتوان مانند یک کسب و کار برخورد کرد. مثلا برای هر محصول، میتوان موضوعاتی مانند موارد زیر را در نظر گرفت:
- بازاریابی محصول
- استراتژی محصول
- برندینگ محصول
- ایدهپردازی برای محصول جدید
- تشکیل سبدی از محصولات
- توسعه محصول
- مدیریت محصول
با توجه به تنوعی که در تعاریف محصول، طراح، استراتژی و نگاه به محصول به عنوان یک کسب و کار مستقل وجود داره، احتمالاً میتوانید حدس بزنید که تعریف این مشاغل محصول هم به همان اندازه متنوع است و منابع و مراجع مختلف، تعریفهای متفاوتی از آن را ارائه میدهند.
مدیر محصول شخصیتی مهم در کسبوکارهای گوناگون است که استراتژیهای سازمان، دانش فنی و علم شناسایی نیازهای مشتریان را با یکدیگر پیوند میزند تا قادر به تولید محصولی کارآمد و ارزشمند، با طول عمر بالا باشد. مدیران محصول باید روی بهینهسازی محصولات مختلف تمرکز کنند تا از یک سو به اهداف سازمانی دست یافته و منجر به درآمدزایی شوند و از سوی دیگر، نیازهای بنیادینی که تبدیل به سردردی جدی برای مشتریان شدهاند را برطرف سازند.
مدیریت محصول(به انگلیسی:Product Managment که به اختصار PM هم تلفظ میشود) در کوتاه ترین تعریف ممکن عبارت است از: ” فرایند بهکارگیری کارا و اثربخش منابع مادی و انسانی زیر نظام ارزشی پذیرفته شده آن جامعه یا سازمان با عنایت به اصولی چون برنامهریزی، سازماندهی، بسیج منابع و امکانات، هدایت و کنترل آنها در راستای تولید یک محصول”
در دیزاین محصول بعد از تنظیم سند بریف و نمونه اولیه محصول، پروژه یا محصول ما وارد فضای رئال تری شده و لازمه جزئیات مدیریتی بیشتری رو بهتون بگم که باید بهشون توجه داشته باشید؛ البته ناگفته نمونه که بخش عمدهای از بدنهی دانش مدیریت، بر اساس نیازها و دغدغههای کسب و کارهای بزرگ تولید شده است.
مدیریت محصول (Product Managment)
مدیرمحصول یک نقش سازمانی است. معمولا مدیران محصول را در شرکتهایی پیدا میکنید که محصولات بر پایه تکنولوژی برای مشتریان خود یا حتی استفاده داخلی توسعه میدهند. این نقش به نوعی تکامل یافته نقشی به نام مدیر برند است که در شرکتهای تولید کننده کالاهای مصرفی و بستهبندی شده دیده میشود. مدیر محصول مسئولیت استراتژی، نقشه راه و تعریف قابلیتهای محصول یا خط محصولی را برعهده دارد. این موقعیت کاری همچنین ممکن است شامل کارهای بازاریابی، پیشبینی و بررسی سود و ضرر مالی نیز شود.
مدیر محصول مسئولیت رسیدگی به تمام فضای خالی پیرامون یک محصول را برعهده دارد. میتوانید او را بافتی پیوندگر در نظر بگیرید که تقریبا به تمام ابعاد یک محصول رسیدگی کرده و درست در میانه مثلث توسعهدهندگان-مشتریان-مدیران سازمان قرار میگیرد.
از آنجایی که هر محصول برای قشر متفاوتی از مشتریان ساخته میشود، تیمی منحصر به فرد از توسعهدهندگان دارد و در صدد برطرفسازی اهداف سازمانی گوناگون برمیآید، هر مدیر محصول نیز به شکلی ذاتی متفاوت ظاهر میشود و مقدار فضای خالی تحت پوشش او نیز تغییر میکند.
- به عنوان مثال، مدیر محصولی که در حوزه رابطهای برنامهنویسی فعالیت دارد، با مشتریانی سر و کله میزند که همگی مهندس به حساب میآیند. این یعنی چنین مدیر محصولی باید دانش فنی به مراتب گستردهتر و عمیقتری نسبت به دیگر همتایان خود داشته باشد. در مثالی دیگر، مدیر محصولی که برای مصرفکنندگان ساخته شده باید به میلیونها کاربر خدمات برساند و بنابراین لازم است شدیدا کمیگرا ظاهر شود.
به همین شکل میتوان به سراغ مثالی دیگر رفت و راجع به مدیری صحبت کرد که روی یک محصول B2B (بنگاه به بنگاه) کار میکند و احتمالا تنها دوجین مشتری داشته باشد. این مدیر باید در حوزههایی نظیر تغییر مدیریت، مذاکره و رسیدگی به شکایات بسیار ماهر ظاهر شود.
حتی درون کسبوکاری واحد هم ممکن است شاهد چندین مدیر محصول مختلف با رویههای کاملا متفاوت باشید، زیرا هر مدیر محصول در حال رسیدگی به مسائلی است که از اساس با مسائل دیگر فرق دارند. این افراد با گستره وسیعی از مشتریان، گستره وسیعی از ذینفعان و صد البته گستره وسیعی از تیمهای توسعه سر و کار دارند که هرکدام متفاوت از دیگری ظاهر میشوند.
تا به این لحظه احتمالا ذهنیتی کلی از نقش مدیر محصول به دست آوردهاید، اما برای دستیابی به دانشی عمیقتر در این باره، لازم است که نگاهی به نظریه مدیریت محصول نیز بیندازیم.
نظریه مدیریت محصول
فکر میکنم در دنیای پیچیده امروز، همگان دنبال یک فرمول مشخص برای موفقیت در کسب و کار هستند، در حالی که واقعیت این است که هر محصول و هر مدیر محصول یک دنیای متفاوت به همراه دارد. این تنوع و عدم قطعیت میتواند ما را به سمت شک و سوالات بیپاسخ سوق دهد: آیا واقعا میتوانیم همه چیز را برنامهریزی کنیم؟ و آیا این ظرفیت برای انعطاف و انطباق، نه تنها یک مزیت، بلکه شاید یک خطر بزرگ هم باشد؟ به این فکر میکنم که در نهایت، شباهتها و تنوعها در الفبای مدیریت محصول، بیشتر از آنکه وابسته به قوانین باشد، به روحیه و توانایی ما در مواجهه با چالشها بستگی دارد.
