در سال ۲۰۰۸، مرکز تحقیقاتی نوکیا و MIT Media Lab از پروژهای به نام Morph رونمایی کردند، که یک مفهوم تخیلی برای گوشیهای هوشمند انعطافپذیر با ویژگیهای خاصی همچون شفافیت و خودپاکسازی بود. این طراحی بهعنوان یک زبان مفهومی جدید در استفاده از نانوتکنولوژی مطرح شد و هدف آن ارائه آیندهای متفاوت برای تعامل انسان با فناوریهای هوشمند بود. اگرچه Morph به تولید انبوه نرسید، اما برخی از ایدههای آن مانند نمایشگرهای تاشو و سنسورهای پیشرفته، اکنون در محصولات معاصر به کار رفته است. در نهایت، Morph بهعنوان یک چارچوب ذهنی برای طراحی نوآورانه و متناسب با نیازهای کاربر در آینده شناخته میشود.
در سال ۲۰۰۸، مرکز تحقیقاتی نوکیا با همکاری آزمایشگاه رسانه MIT (MIT Media Lab) از کانسپتی رونمایی کرد بهنام Morph:
یک گوشی هوشمند تخیلی با توانایی انعطافپذیری فیزیکی، شفافیت، خودپاکسازی و تعامل مستقیم با محیط.
Morph صرفاً یک نمونه صنعتی نبود، بلکه یک زبان طراحی فرضی بر پایهی نانوتکنولوژی کاربردی در محصولات مصرفی بود.
🎯 مسأله طراحی
در آن دوران، روند طراحی گوشیها به سمت تخت، صلب و تا حدی یکنواخت میرفت.
نوکیا میخواست با یک طراحی مفهومی:
- آیندهی تعامل انسان با ابزارهای هوشمند را تصور کند
- قابلیتهای بالقوه نانوفناوری در طراحی صنعتی را مطرح کند
- برند را در ذهن کاربران بهعنوان یک «پیشبین تکنولوژی» تثبیت کند
💡 راهحل پیشنهادی (ویژگیهای طراحی Morph):
| ویژگی | توضیح فنی/تجربی |
|---|---|
| انعطافپذیری کامل بدنه | استفاده از نانولولههای کربنی برای ایجاد مدارهای الکترونیکی خمشونده |
| شفافیت جزئی | حذف لایههای مات سنتی در صفحهنمایش؛ افزایش درک ارتباط ابزار با محیط |
| خودپاکسازی سطحی | پوششهای نانو با خاصیت آبگریزی و گرد و غبارگریزی |
| تغییر فرم براساس موقعیت | تبدیل از دستبند به گوشی، یا از گوشی به تبلت – با سازوکار تاشو/لولهشونده |
| تعامل حسی پیشرفته | سنسورهایی برای تشخیص کیفیت هوا، دما، نور و لمس چندسطحی |
📌 نکات حرفهای
جمعبندی: آیا به تولید انبوه رسید؟
خیر، ولی عناصر آن – از نمایشگرهای تاشو گرفته تا سنسورهای سطحی پیشرفته – امروزه در گوشیهای تاشو سامسونگ، رابطهای هوشمند گوگل، و پوشیدنیهای منعطف کاربرد یافتهاند.
Morph در واقع یک معماری ذهنی برای تعامل آیندهنگرانه با دیوایسهاست؛ نه صرفاً یک گجت.
- مطلب مرتبط: نگاهی به طراحی محصول کالکشن موبایل های نوکیا
🧠 تفکر طراحی برای امروز:
چگونه میتوانیم ابزارهایی طراحی کنیم که بهجای وادار کردن ما به تطبیق با آنها،
خودشون با ریتم، حالت و نیاز لحظهای ما ریخت عوض کنن؟
این سؤال، همچنان در مرکز طراحی تعاملی باقی مانده.
با این که Morph ایدهای جسورانه و رو به جلو بود، اما ما هنوز هم با این تردید زندگی میکنیم که آیا واقعاً نیاز داریم که فناوری به شکلگیری زندگی ما بپردازد یا خیر؟ شاید آنگونه که نوکیا تصور کرده، ما همواره به دنبال دسترسی به ابزارهایی هستیم که به شکل فیزیکی با ما سازگار شوند، اما در حقیقت، این میل به انعطافپذیری به نوعی، ترس از عدم کنترل بر روی زندگیمان را نمایان میکند. آیا ما به دنبال آزادی هستیم یا این انعطافپذیری به ما احساس ناامنی میدهد؟ در این دوران پر از تغییرات تکنولوژیک، شاید هیچکس جواب روشنی برای این پرسش نداشته باشد.
