حمید رحمانیان: تصویرسازی اساطیر شاهنامه
حمید رحمانیان هنرمند چندبُعدی است که آثار خود را در زمینه گرافیک، تصویرسازی و تئاتر تولید میکند و به بازخوانی داستانهای ایرانی در قالبهای معاصر معتقد است. او با تأکید بر روایت تصویری و خلاقانه، داستانهایی مانند شاهنامه را به مخاطبان جهانی معرفی میکند، ترکیبی از مینیاتور سنتی و گرافیک مدرن را به نمایش میگذارد. پروژههای تئاتری و کتابهای مصور او نه تنها به ترویج فرهنگ ایرانی میپردازند، بلکه به عنوان ابزارهایی قدرتمند برای بیان هویتی جهانی عمل میکنند. رحمانیان نشان میدهد که هنر میتواند به عنوان وسیلهای برای روایت و انتقال فرهنگ بهرهبرداری شود و سبک خاص خود را با ترکیب رسانهها و فرمهای نوین ایجاد کرده است.
حمید رحمانیان از اون هنرمندهای چندبُعدیه که مسیرش بین گرافیک، تصویرسازی، تئاتر و روایتهای اساطیری ایرانی میچرخه و یه سبک منحصربهفرد ساخته. اگه بخوای نگاه کلان به کارهاش بندازی، انگار همهشون یه مأموریت دارن: بازخوانی و بازآفرینی داستانهای ایرانی برای مخاطب جهانی.
رحمانیان نمونه جالبی از visual storyteller معاصره که نشون میده چطور میشه با ریشه داشتن در فرهنگ خودی، در سطح بینالملل کار کرد.
📚 کتابهای مصور و تصویرسازی
رحمانیان بعد از مهاجرت به نیویورک، تمرکزش رو روی ساختن کتابهای مصور (illustrated books) گذاشت. از کارهای شاخصش:
- شاهنامه: قهرمانان جاوید (Shahnameh: The Epic of the Persian Kings)
یک بازتصویرسازی معاصر از شاهنامه فردوسی با بیش از ۵۰۰ تصویر دستساخته. این کتاب فقط ترجمه نیست؛ بلکه بازآفرینی بصریه، با ترکیب مینیاتور ایرانی، گرافیک مدرن و روایت تصویری سینمایی. - ** Zahhak: The Legend of the Serpent King **
نسخهای کوتاهتر و متمرکز بر یکی از داستانهای شاهنامه، با تاکید روی فرمهای گرافیکی و ترکیببندیهای جسورانه. - The Conference of the Birds (منطقالطیر عطار)
بازآفرینی یکی از متون عرفانی بزرگ ایرانی در قالب کتاب مصور، با تکنیک لایهبندی بصری که خیلی یادآور کارهای گرافیک دیجیتال و تئاتر سایهای خودشه.
🎭 تئاتر و نمایشها
رحمانیان علاوه بر کتاب، علاقه عجیبی به تئاتر تصویری (visual theater) داره. اینجا هم ترکیب سنت و مدرنیته رو میبینی:
- Feathers of Fire (۲۰۱۶)
نمایش سایهای (shadow theater) عظیم بر اساس شاهنامه. ترکیبی از عروسکهای سایهای، پروجکشن دیجیتال، موسیقی زنده و طراحی صحنه مدرن. این پروژه در فستیوالها و شهرهای مختلف دنیا اجرا شد و خیلیها اون رو بزرگترین نمایش سایهای معاصر دونستن.
- Song of the North (۲۰۲۲)
ادامه همین مسیر؛ نمایش سایهای سهبعدی (۳D shadow play) که باز بر پایه شاهنامه ساخته شد. تکنیکهای جدید پروجکشن و طراحی دیجیتال رو با داستانهای کهن ایرانی تلفیق کرد تا یه تجربه immersive (فراگیر) برای مخاطب جهانی بسازه.
این پروژه نه فقط ادای احترامی به هنر سنتی ایران، بلکه بیانی نو و خلاقانه است که شاهنامه را وارد زبان تصویر امروز کرده است.
🎨 نکات حرفهای و ویژگیهای سبک طراحی رحمانیان
- بازآفرینی نه بازتولید: او صرفاً تصویرگر متون کلاسیک نیست؛ با فرمهای تازه روایت و تصویر، اونها رو برای امروز بازآفرینی میکنه.
- ترکیب رسانهها: کتاب، تصویرسازی، فیلم، تئاتر سایهای و دیجیتال؛ مرزی براش وجود نداره. همین ترکیبگرایی باعث شده سبک خاص خودش رو بسازه.
- الهام از مینیاتور ایرانی: استفاده از تخت بودن فضا (flatness)، جزئیات تزئینی و رنگهای غنی، اما با ترکیب نگاه گرافیک مدرن و حتی CGI.
- جهانیسازی روایت ایرانی: او همیشه دنبال اینه که اسطورههای ایرانی نه فقط برای ایرانیها، بلکه برای کودک آمریکایی یا مخاطب اروپایی هم قابل درک باشن. زبان تصویر رو جهانی کرده.
- قصهگویی چندلایه: رحمانیان از تصویر فقط برای زیبایی استفاده نمیکنه؛ هر تصویر بخشی از یک روایت منسجم و سینمایی رو حمل میکنه.
الهام برای طراحان امروز
جمعبندی
حمید رحمانیان با شاهنامه مصور و آثار چندرسانهایاش ثابت کرده است که طراحی و تصویرسازی میتوانند بسیار فراتر از زیباییشناسی باشند: آنها ابزار بسیار قدرتمندی برای بازگویی، بازآفرینی و معرفی فرهنگِ غنی ما به زبان امروزاند.
